Blog

C Vitamini (Askorbik Asit)

C vitamini, diğer adıyla askorbik asit suda erir; uzun süreli depolanmaz ve devamlı alınması gerekir. Hızla oksitlenen bir vitamindir. Besinlerin hazırlanmasında, kesme-soyma işlemlerinde ve pişirmeyle aktivitesini kaybeder. Diğer taraftan kendisi güçlü bir antioksidandır.

C vitamini, limon, portakal,greyfurt, kivi, mandalina, çilek, ananas, kuşburnu vb bir çok meyve, yeşil renkli ve yeşil yapraklı sebzeler (roka, maydanoz, marul, brokoli, ıspanak, lahana vb) yeşil ve kırmızı biber, domates gibi yiyeceklerde bol bulunur. Günde 75-90 mg alımı önerilmekle birlikte, sigara içmek, egzersiz, yoğun stresli durumlar, çeşitli hastalıklarda ihtiyaç artar. Diyabetik bireylerde C vitamini desteğinin kan şeker düzenlenmesini iyileştirdiği, kan basıncını düşürdüğü, insülin duyarlılığını artırdığı yönünde çalışmalar vardır. C vitamini destek olarak 500 mg-2 g arasında kullanılabilmektedir. Kandaki seviyelerinin 400 mg ve üzerinde daha fazla değişmediği gösterilmiştir.

Vücuttaki C vitaminin % 40’ı kasda bulunur. Egzersiz sırasında oksidatif hasarı önler, kasa glikojen depolanmasını kolaylaştırır; enerji üretiminde önemli karnitin sentezinde rol oynar. Ayrıca beyin, böbreküstü bezi, böbrekler, karaciğer ve kalp, C vitaminini alır ve ihtiyaç halinde kullanılmak üzere tutar. Bu organlardaki C vitamini miktarı kandakinden 10-100 kat daha fazladır.

C vitamini adrenalin ve noradrenalin sentezinde, kollajen sentezinde, kan kolesterol miktarının düzenlenmesinde ve safra yapımında rol oynar. Çinko, selenyum ve E vitaminin ile birlikte antioksidan molekül glutatyon sentezinde görev alır. Mideden demirin emilimini kolaylaştırır.

C vitamini eksikliğinde skorbüt hastalığı görülür. İlk bulgusu yorgunluktur. Ayrıca dişeti kanamaları, cilt altına kanamalar, kansızlık, kemiklerde kanama ve kırılmalar olur.

Yüksek doz C vitamini kullanımı mide rahatsızlığı, bulantı, böbrek taşlarına neden olabilir.



Dengede ve Mutlu Kalın!

Kaynaklar:

1) Nutrients 2019, 11, 2412; doi:10.3390/nu11102412,

2) PNAS, August 14, 2001, 98 (17), 9842-9846.


Vahide Savcı

2023-04-02