Blog

KIRMIZI: Aşk ve Tehlikenin Rengi

Kırmızı,  diğer renkler arasında duyguları en güçlü şekilde uyaran renktir. Kırmızı ışığın dalga boyu uzundur (630-700 nm) ve sıcak renkleri temsil eder.  Bir rengin içindeki kırmızılık arttıkça rengin sıcaklığı da artar.

Kırmızının birbirine taban tabana zıt iki farklı duyguyu tetiklemesi de oldukça ilginçtir. Çünkü kırmızı bir yandan aşk ve tutkunun rengi olarak sembolize edilirken; diğer taraftan öfke ve nefreti de simgeler.

Kırmızı renk, uzun dalga boylu olduğundan en rahat görülen renklerin başında gelir. Mavi gökyüzünün altında ve yeşil doğada insanların dikkatini çeker ve bu nedenle de tehlike ve uyarı yazılarında sık kullanılır. Dur işaretleri, sirenler, itfaiye, kırmızı trafik ışıkları vb. Bir çalışmada bisiklet yollarını kırmızı, beyaz veya sarıya boyadıklarında kırmızının en çok güven ve kullanma isteği yarattığı gösterilmiştir.

Kırmızı giymenin “savaş veya kaç” reaksiyonunu tetikleyebildiği, kan basıncı, kalp hızı, solunum hızını ve metabolizmayı artırabildiği gösterilmiştir. Böylece enerjiyi yükselten bir renktir. Kırmızı iştahı da artırır  ve restoranlarda bu nedenle çok kullanılır. Kültürler arasında insanlar sezgisel olarak kırmızıyı öfke kavramıyla ilişkilendirir. Aslında bu ilişkilendirme çok da yanlış değildir. Çünkü öfkelendiğimizde kan basıncı ve kalp hızı artar, yüzümüz kan akımı artışına bağlı olarak kırmızılaşır. 

Kırmızı aynı zamanda tutku ve aşkın da sembolüdür. Araştırmalar, kırmızı kıyafet giyen kadın ve erkeklerin karşı cins tarafından daha çekici bulunduklarını göstermektedir.

Kırmızı gücü temsil eder. Erkekliği temsil eden renktir - dayanıklılık, güç, tutku ve şehvet gibi enerjinin fiziksel gücünü temsil eder. Kırmızı cesaret, isyan ve temel hayatta kalma ile ilgilidir. Kırmızının bazı olumlu nitelikleri sıcaklık, enerji ve heyecandır.

Kırmızı renk negatif ve tehlikeli duyguları da çağrıştırır.  Çalışmalar, insanların kırmızıyı, ateşin, kanın, öfkenin ve bazen de zehirli veya tehlikeli hayvanların rengi olduğu için olumsuz, tehlike taşıyan duygularla ilişkilendirme eğiliminde olduğunu göstermiştir. Yine de kırmızı her zaman düşmanlığı veya tehlikeyi işaret etmez. Birçok tür (örneğin primatlar ve balıklar) arasında kırmızı, çekiciliğin evrimleşmiş biyolojik bir işaretidir.

Kırmızı duygularımızı çok hızlı tetikleyen bir renktir ve motor ve zihinsel performansı da etkiler. Bir çalışmada öğrencilere bir test öncesi farklı renklerde duvara bakmaları istenmiş ve ardından test uygulanmıştır. Kırmızı renk öğrencilerin kalp hızını artırmış ve zihinsel performans üzerine negatif etkisi olmuştur. Öğrenciler kırmızı rengin konsantrasyonlarını bozduğu ve stres yarattığını belirtmişlerdir.

Kırmızı öfke, sıkıntı, yorgunluk ve hararetli bir tartışmayı da çağrıştırır.  Etrafda çok fazla kırmızı olması, veya üzerimizde yanlış tonlarda yoğun kırmızı rengi barındırmak saldırgan, çatışmacı ve meydan okuyan biri gibi görünmemize neden olabilir. Enerjisi çok yüksek bir renk olduğundan  yorucu ve bunaltıcı etki yaratabilir. Örneğin etrafımızın çok fazla kırmızı renkle çevrili olması bizi gerginleştirir ve rahatlamamızı güçleştirir.   Bir çalışmada kısa süreli olarak kırmızı ışığa maruz bırakılan depresyonlu ve kaygılı bireylerde parasempatik aktivitenin düştüğü ve daha fazla depresif ve kaygılı oldukları gösterilmiştir. Sağlıklı bireylerde böyle bir etki olmamıştır.

Kırmızının bir çok tonu vardır. Hepsi fiziksel olarak bedenlerimizi tetikler. Daha yoğun ve derin kırmızı tonlarının daha uyarıcı etkisi olduğu bilinmektedir. Sonuç olarak; Kırmızı renk enerjimizi yükseltilmesinde rol oynamaktadır. Motivasyonumuz düşük olduğunda, hem beyin hem de beden enerjimizin yükselmesini istediğimizde kırmızı rengi dengeli bir biçimde kullanabiliriz.   Ayurvedada kapha bünye tiplerinin enerjilerinin yükseltilmesine ihtiyaç vardır. Kapha bireyler kırmızı tonu dengeli olarak yaşamlarında barındırabilirler. Dengede ve mutlu kalın! Kaynaklar: 1) AL-Ayash A, Kane RT, Smith D, Green-Armytage P. The influence of color on student emotion, heart rate, and performance in learning enviroments. Color Res Appl. 2015, 41(2):196-205. 

2) Choi CJ, Kim KS, Kim CM, Kim SH, Choi WS. Reactivity of heart rate variability after exposure to colored lights in healthy adults with symptoms of anxiety and depression. International Journal of Psychophysiology,  2011, 79, 83–88. 

3) Elliot AJ, Niesta D. Romantic red: Red enhances men's attraction to women. J Pers Soc Psychol. 2008, 95(5):1150-1164. 

4) Elliot AJ, Kayser DN, Greitemeyer T, et al. Red, rank, and romance inm women viewing men. J Exp Psychol Gen. 2010, 139(3):399-417. 

5) Fetterman AK, Robinson MD, Meier BP. Anger as "seeing red": Evidence for perceptual association. Cogn Emot. 2012, 26(8):1445-1458. 

6) Hill RA, Barton RA. Psychology: Red enhances human performance in contests. Nature. 2005, 435(7040):293. 

7) Kuniecki M, Pilarczyk J, Wichary S. The color red attracts attention in an emotional context. An ERP study. Front Hum Neurosci. 2015, 9:212. 

8) Little AC, Hill RA. Attribution to red suggests special role in dominance signalling. Journal of Evolutionary Psychology. 2007; 5(1-4):1789-2082. 

9) Moller, A. C., Elliot, A. J., and Maier, M. A. Basic hue-meaning associations. Emotion 2009, 9, 898–902. 

10) Payen, V., Elliot, A. J., Coombes, S. A., Chalabaev, A., Brisswalter, J., and Cury, F. Viewing red prior to a strength test inhibits motor output. Neurosci. Lett. 2011, 495, 44–48. 

11) Peromaa T, Olkkonen M. Red color facilitates the the detection of facial anger-But how much?. PLoS One. 2019;14(4). 

12) Thorndike AN, Sonnenberg L, Riis J, Barraclough S, Levy DE. A 2-phase labeling and choice architecture intervention to improve healthy food and beverage choices. Am J Public Health. 2012, 102(3):527-533. 

13) Waitt, C., Gerald, M. S., Little, A. C., and Kraiselburd, E. Selective attention toward female secondary sexual color in male rhesus macaques. Am. J. Primatol.2006, 68, 738–744.  14) Villarroel PV, Contreras D, Lillo S, Beyle C, Segovia A ve ark. Perception of Safety and Liking Associated to the Colour Intervention of Bike Lanes:Contribution from the Behavioural Sciences to Urban Design and Wellbeing. PLoS One., 2016, August 22, 1 / 15.


Vahide Savcı

05/04/2022