Blog

Renkler ve Wellbeing

Yazıma “Renk nedir?” diye sorarak başlamak istiyorum.

Bu, binlerce yıldır toplumların ve kültürlerin merak ettiği bir sorudur.

Peki yanıt olarak “renk ışıktır” diyebilir miyiz?

Bence diyebiliriz… Çünkü renkler, güneşten bize ulaşan çeşitli dalga boylarında ışıklardır.

Tıpkı okyanus dalgaları gibi.. Kısa, sık veya yüksek, geniş dalgalar gibi..

Her rengin kendine ait bir dalga boyu ve frekansı vardır. Böylece biz farklı renkleri farklı dalga boylarında ışıklar olarak görürüz.

Tüm dalga boylarının birlikte görülmesi beyaz rengi yaratır. Yani beyaz ışık, gökkuşağındaki tüm renklerin ya da onların dalga boylarının hepsini kapsayan bir ışıktır.

Gökkuşağı 7 renkten oluşur: Kırmızı, turuncu, sarı, yeşil, mavi, koyu mavi ve mor. Buna “renk spektrumu” da denir. Renk spektrumu 700 nm dalga boyunda olankoyu kırmızıdan 400 nm dalga boyunda olan mora kadar değişen renkler içerir. Yani renkler güneşin bize ulaşan enerjisidir!

Biz renkleri cisimlerden yansıyan ışıklar olarak algılarız. Cisimler kendilerine ulaşan ışığın bir kısmını emer, bir kısmını yansıtır. Biz yansıyan ışığı görür ve cismin rengini o ışığın dalga boyuna göre algılarız. Örneğin beyaz cisimler ışığın tümünü yansıtırken, siyah cisimler ise ışığın tümünü emer ve hiç yansıtmaz. Bu nedenle yazın siyah renkli kıyafetler tercih edilmez.

Işık gözümüzden girdiğinde, onu algılayan hücreleri uyarır ve bir çok kimyasal ileti molekülünün salıverilmesine yol açar. Bu kimyasalların başlattığı uyarılar beynimize ve özellikle hipotalamusa ulaşır. Hipotalamus ve bir sap aracılığıyla bağlı olduğu hipofiz bezi, aslında, hormonlarımızın temel kumanda merkezi ve bir çok fizyolojik değişikliklerin de yönetildiği bir bölgedir. Dolayısıyla renkler sadece görsel uyaranlar değildir. Vücudumuzda fizyolojik değişiklikler oluştururlar. Örneğin mavi ışık uyanıklık ve dikkatle ilgili beyin bölgelerini uyarır. Bu etkileri uyku hormonumuz olan melatoninin sentez ve salıverilmesini baskılayarak gerçekleştirmektedir.

Renkler vücudumuzda sadece fizyolojik değil, psikolojik değişiklikler de oluştururlar.

Renklerin psikolojimizde yarattığı etkilerle ilgili çok sayıda araştırma yapılmış ve yapılmaktadır. Bu araştırmalar, her rengin bizim fiziksel, zihinsel ve ruhsal bedenlerimizde özel etkileri olduğunu göstermektedir. Yani farklı dalga boyundaki ışık farklı duyguları tetikleyebilmektedir. Bazı renkler bizi mutlu ve huzurlu hissettirirken, bazıları depresif ve mutsuz yapabilmekte, kimisi bize enerji verirken, kimisi de enerjimizi azaltabilmektedir.

Her bir rengin fizyolojimizi ve psikolojimizi nasıl etkilediğiyle ilgili yazılarımla devam edeceğim.

Dengede ve mutlu kalın!

Kaynaklar:

1) Elliot AJ. Color and psychological functioning:a re view of theoretical and empiricalwork. FrontiersinPsychology, 2015 (6): Article 368.
2) Karen Haller. How to use the psychology of colour to transform your life. The little book of colour. 2019
Not: Sharon McCutcheon adlı kişinin Pexels'daki fotoğrafı kullanılmıştır. Sanatçıya teşekkür ediyorum.

Vahide Savcı

22/03/2022